8 loại gia vị đặc trưng ở Việt Nam, tạo thành nhiều món ngon đặc sản, có loại được ví là “vàng đen” của núi rừng

1.Mắc Khén

Mắc khén là quả của một loài cây rừng, gắn với ẩm thực của cộng đồng người dân tộc Thái ở Tây Bắc. Hạt nhỏ nhưng tỏa hương nồng, cay tê nhẹ nơi đầu lưỡi, vì thế thường được ví như “hạt tiêu rừng”, dù không cùng loại với hồ tiêu.Người dân thường rang mắc khén trên lửa nhỏ rồi giã mịn, dùng vừa đủ để ướp cá, thịt nướng hoặc làm chẩm chéo. Hương thơm ấm, hơi tê và phảng phất mùi cam chanh giúp cá suối nướng, gà nướng hay thịt trâu gác bếp dậy vị.

2.Chẩm chéo

Chẩm chéo là cái tên xuất hiện khá nhiều trên mạng xã hội, khiến nhiều người tò mò về nguồn gốc và hương vị. Đây là thức chấm truyền thống của người Thái ở Tây Bắc; “chẩm” nghĩa là thức chấm, còn “chéo” chỉ hỗn hợp gia vị thơm được giã nhuyễn.

3.Hạt Dổi

Hạt dổi là hạt của cây dổi rừng, trong đó loại quý nhất thường được nhắc đến là dổi nếp vùng Tây Bắc. Cây lâu năm mới cho hạt, sản lượng ít nên thứ gia vị thơm nồng, hiếm có này còn được gọi là “vàng đen” của núi rừng.Trước khi dùng, hạt dổi được nướng cho phồng thơm rồi giã nhỏ, chỉ vài hạt đã đủ tạo dấu ấn. Vị cay nhẹ, mùi thơm sâu gần hương xá xị rất hợp để ướp thịt, cá nướng, pha chẩm chéo hoặc trộn muối chấm thịt và rau luộc.

4.Mắc Mật

Mắc mật là cây gia vị quen thuộc ở tỉnh Lạng Sơn và vùng Đông Bắc. “Mắc mật” – tên gọi trong tiếng Tày, Nùng thường được hiểu là “quả ngọt”. Lá xanh chứa tinh dầu thơm, còn quả có vị chua ngọt, tạo nên dấu ấn rất riêng cho ẩm thực miền biên viễn.Mắc mật tươi dùng ngâm măng ớt, quả khô đem kho cá, thịt, tạo mùi thơm nồng, vị chua dịu và hậu ngọt. Lá mắc mật thường được nhồi vào bụng vịt, kẹp cùng thịt heo rồi quay hoặc nướng, giúp phần mỡ thơm mà bớt ngấy. Đây cũng là món phổ biến, được nhiều người ưa chuộng.

5.Lá Chúc

Lá chúc là gia vị đặc trưng của vùng Bảy Núi – An Giang và một số tỉnh thành Tây Nam Bộ. Lá chúc là thứ gia vị gắn liền với ẩm thực của đồng bào Khmer. Lá có dáng thắt eo lạ mắt, chứa lượng tinh dầu thơm đặc trưng, thoảng hương cam chanh nhưng nồng nàn, lưu hương lâu.Người dân thường thái lá chúc thành sợi mảnh hoặc vò nhẹ rồi cho vào món ăn để tinh dầu lan tỏa. Hương thơm thanh mát, hơi the giúp khử mùi tanh, làm bùng vị các món gà hấp, cá nướng, cháo, canh chua và đặc biệt không thể thiếu trong món gà đốt Ô Thum.

6.Củ nén

Củ nén, còn gọi là hành tăm, là loại gia vị quen thuộc ở miền Trung, có hình dáng nhỏ tròn giống hành và tỏi. Dù bé, củ chứa tinh dầu thơm đặc trưng, vị cay nhẹ và mùi nồng dịu, vừa giúp khử mùi tanh vừa tạo nét riêng cho món ăn.

7.Lá É

Lá é là loại rau gia vị quen thuộc ở vùng Nam Trung Bộ, đặc biệt phổ biến tại Gia Lai và Khánh Hòa. Lá có vị cay nhẹ, chát dịu cùng hương thơm nồng gợi mùi chanh và sả, tạo cảm giác vừa dân dã vừa lạ miệng

8.Tương Nam Đàn

Tương Nam Đàn là gia vị lên men lâu đời của người dân Nghệ An, làm từ đậu tương, gạo nếp, muối và nước. Để có chum tương ngon, người thợ phải làm mốc, rang đậu, ngâm ủ rồi kiên trì phơi nắng, khuấy đều qua nhiều tuần.